Ratusz Staromiejski został zbudowany w XVI wieku, na miejscu starego ratusza, który powstał w wieku XIV. Ze względu na wysokie koszty budowy zaciągnięty został dług
u komtura krzyżackiego. Początkowo w piwnicach ratusza kupcy przechowywali wiele artykułów spożywczych, było to konieczne, aby z dochodów można było spłacić pożyczkę.
Początkowo była to prosta budowla, jednak w latach  1587-1595 podjęto decyzję o rozbudowie i na ten cel znów zaciągnięto pożyczkę.
Ratusz utrzymany jest w stylu niderlandzkiego renesansu . Sale I piętra w XVII w. wypełniają malowidła wykonane w pracowniach najwybitniejszych mistrzów gdań­skich: Hermana Hana, Andreasa Stecha, Adolfa Boya. Cykl portretów kró­lów polskich namalował Daniel Schulz -  nadworny malarz Jana Kazimierza, Michała Korybuta Wiśniowieckiego i Jana III Sobieskiego.
W Wielkiej Sali ratusza stało  popiersie Jana Heweliusza, wykonane przez sławnego warszawskiego rzeź­biarza Andrzeja Le Bruna - dar Stanisława Augusta Poniatowskiego dla Gdań­ska.
Gdy w 1793 roku Gdańsk zajęli Prusacy, Ratusz zamieniono na mieszkania urzędnicze i siedzibę loterii a po jakimś czasie przekazano władzom sądowym.
W kolejnych latach ratusz poddawano kilkakrotnie przebudowie, m.in. na pierwszej kondygnacji zamontowano renesansową, potrójną arkadę z postaciami Mer­kurego, Junony i Neptuna, wykonaną ok. 1560 r., a przeniesioną z sieni Domu Schumannów przy ul. Długiej, ściany zaś zdobią malowidła pochodzące z kamienic mieszczańskich.
W sieni  stoi XVIII-wieczna rzeźba , przedstawia   św. Erazma lub św. Olafa - do ratusza tprzywieziono ją  po 1945 r.
Ciekawym elementem są barokowe, kręcone schody prowadzące na emporę Wielkiej Sali oraz na zdo­biące ściany sieni I piętra flizy - malowane kobaltem kafle, importowane w XVII i XVIII w. z Delft w Holandii.
W gabinecie Burmistrza stoją meble gdańskie, wykonane na początku XX wieku, każy mebel ozdobiony jest łacińskim przysłowiem:  Nec temere, nec timide co należy tłumaczyć jako : Działać należy „ani zuchwale, ani bojaźliwie". Z początku XX wieku pochodzi także przy­ziemia plakieta z niemieckim napisem, poświęcona Heweliuszowi.
Obecnie w budynku ma siedzibę  Nadbałtyckie Centrum Kultury, mieszczą się tu także lokale gastronomiczne.